Ergonomisch Zit Syteem 2016-10-24T18:45:12+00:00

Ergonomisch Zit Systeem

De kern van onze rolstoelen

Qua zit- en rugondersteuning vormt het door Double Performance ontwikkelde Ergonomisch Zit Systeem (EZS) de kern van onze rolstoelen. Dit is geen apart systeem dat op de rolstoel wordt gebouwd maar maakt juist deel uit van het frame. Volledig geïntegreerd en individueel op maat.

De basis: de Ergo-zit

De Ergo ZitDe basis van het EZS is de ergonomische zit. Het frame van de rolstoel wordt zo aangemeten dat het eerste deel van de zitting (de ondersteuning van de bil) vlak is, en het tweede gedeelte (dat de dijbenen ondersteunt) schuin oploopt. Het onderste deel van de rugleuning (de onderrug steun) loopt verticaal en het bovenste deel is naar achter gebogen. Gevolg hiervan is dat het bekken rechtop staat en dus ook de wervelkolom lumbaal verticaal begint.

Voordelen

De ergonomische zit heeft de volgende voordelen:
• actieve zithouding
• adequate ondersteuning
• vergroting rompstabiliteit
• goede drukverdeling
• goede aandrijvings-mogelijkheid

Goede resultaten

Sinds de introductie in 1998 zijn er meer dan 3000 mensen met een dwarslaesie (inclusief cervicale laesie), met goed resultaat gaan zitten in een rolstoel van Double Performance met een individueel aangemeten Ergonomisch Zit Systeem.

Varianten

Ergo Zit VariantenVolgend uit de analyse van de individuele bouw en functie van het lijf van diverse mensen met een dwarslaesie zijn in de loop der jaren verschillende varianten/differentiaties uitgewerkt en toegepast. Niet alleen voor optimale voor-achterwaartse zitbalans maar ook voor zijwaartse balans.

Met deze varianten en combinaties daarvan worden nog specifiekere positionerings problemen opgelost.

Lumbal Ergo Seat (LES)

Lumbal Ergo SeatDe LES wordt toegepast indien de ‘gewone’ achterwaartse knik in de rugleuningbuizen op bekkenrand hoogte niet toereikend is om de gewenste ondersteuning te geven. Dit komt met name regelmatig voor bij vrouwen. Het vrouwelijk bekken is breder dan het mannelijke en de lordose soms meer uitgesproken aanwezig.

Extra voorwaartse ondersteuning van de lumbale wervel-kolom is dan gewenst en vaak noodzakelijk om zonder vermoeidheid en met meer balans te kunnen zitten.

Om de extra lumbale ondersteuning te kunnen bewerkstelligen gaan na het eerste verticale gedeelte van de rugleuning (bekken ondersteuning), de rugleuningbuizen niet achterover maar juist voorover.

Door vervolgens de rugbekleding niet alleen aan de onderkant van de rugleuning (achterkant van de billen), maar ook aan de bovenkant te contouren, wordt niet alleen voorwaartse ondersteuning gegeven maar ook bijgedragen aan zijwaartse opvang en dus zijwaartse balans.

Tilted Ergo Seat (TES)

Tilted Ergo SeatWanneer verdere opstrekking van de romp een belangrijk positioneringsdoel is, kan de TES worden toegepast. Met de bouw van het rolstoelframe wordt het horizontale deel onder de billen voorwaarts ‘getilt’: achter dus hoger dan voor. Het bekken wordt daardoor nog verder voorwaarts gekanteld, wat automatisch leidt tot verdere opstrekking van de romp.

Het specifieke ‘kuiltje’ dat ontstaat tussen schuin vóórover staand bekkendeel van het zitframe en schuin áchterover staand bovenbeendeel van het zitframe bij de ‘tilted’ Ergozit, verhindert de tubers om zich voor of achterwaarts te verplaatsen. Hierdoor stabiliseert het bekken en wordt verdere voorwaartse kanteling van het bekken voorkomen.

‘Tilting’ van het bekken voorover is een effectieve manier om een gestrekte en stabiele wervelkolom te verkrijgen. De wervelkolom wordt stabiel in alle richtingen en compenseert daarmee gebrek aan spierfunctie ten gevolge van de laesie. Sommige rolstoelgebruikers, niet alleen degenen met een laesie, blijken sterk afhankelijk van deze Ergozitdifferentiatie om in staat te zijn rechtop te zitten.

Integrated Lateral Support Adjustable (ILSA)

ILSA -Integrated Lateral Support AdjustableDe Ergo Zit en de LES en TES uitvoering daarvan zorgt voor optimale voor-achterwaartse zitbalans. Uitbreiding met de ILSA-scoliose preventor/corrector, heeft vooral tot doel zijwaartse balans tot stand te brengen.

De ILSA bestaat uit per individu gevormde instelbare rug-buizen met bijbehorende instelbare, rugbekleding. Volledig geïntegreerd in de rolstoel, geeft het een cosmetisch verantwoorde en effectieve zijwaartse rompondersteuning.

Zo ontstaat een individuele thoraco-lumbaal orthese, die de romp terugbrengt naar de middenlijn en daarmee corrigeert. Custom made naar hoogte, diepte, vorm en mate van zijwaartse druk/ondersteuning. Met het oog op het voorkomen/tegengaan van asymmetrie/scoliose bij hen die daar ontvankelijk voor zijn , kan de ILSA ook preventief ingezet worden.

De ILSA voegt nauwelijks gewicht toe aan de rolstoel, maakt de rolstoel niet breder en is zeer makkelijk binnenwaarts of buitenwaarts instelbaar.

Inward / Outward Tapered Backrest (ITB / OTB)

Inward - Outward Tapered BackrestDe ITB wordt toegepast wanneer het bekken breder is dan de taille (vaak bij vrouwen). Door de toppen van de rug-leuningbuizen naar binnen te plaatsen verkrijg je een goede zijwaartse opvang van de wervelkolom/ romp. Hierdoor wordt de kans op scheefzakken en scoliose verkleind.

Daarnaast voorkom je dat de binnenkanten van de armen bij de rolstoelaandrijving de toppen van de rugleuningbuizen raken. Dit voorkomt het ‘ontwijkingsgedrag’ waardoor niet alleen de aandrijving minder efficiënt wordt, maar ook het risico op overbelasting van de schouders vergroot wordt. De ITB wordt regelmatig toegepast in combinatie met de LES.

Bij de OTB-rugleuning is het andersom: de toppen van de rugleuningbuizen worden naar buiten geplaatst en wordt vaak toegepast bij mannen met smalle heupen en breder uitlopende thorax. Wordt in deze situatie geen OTB toegepast dan moet óf de zitbreedte onnodig breder gekozen worden, of zullen de rugtoppen vervelend in de rug/huid prikken, waardoor huidproblemen kunnen ontstaan.

Artikelbundel “De ergonomische rolstoelzitting”

Over de Ergozit heeft drs. Kees van Breukelen twee artikelen geschreven.

Voor het eerst in 2001. Dit artikel met als subtitel “Een betere zithouding, stabiliteit, drukverdeling en aandrijving in handbewogen rolstoelen” beschrijft de basiskenmerken: wat is een Ergozit en wat dóet een Ergozit.

Het meest recente in 2010. Dit artikel met als subtitel “Praktische zitpositionering en balansherstel bij dwarslaesie” gaat dieper in op de Ergozit en de nieuwe Ergozit-varianten. Het artikel begint met een theoretisch deel, daarna volgt een beschrijving van praktische zitpositioneringsvormen bij mensen met een dwarslaesie.

Beide artikelen verschenen, respectievelijk in 2001 en 2010, in het Nederlands tijdschrift voor ergotherapie. Door de artikelen te bundelen vormt het bij elkaar de meest complete beschrijving van de Ergozit, dé ergonomische rolstoelzitting.

Downloads

Artikelbundel De ergonomische rolstoelzitting

Overzicht Ergonomisch Zit Systeem (ESZ)